بررسیهای میدانی نشان میدهد بسیاری از ساختمانهای بحرانی در ایران و دیگر کشورها با استانداردهای ایمنی فاصله دارند. ضعف در سازه، استفاده از مصالح غیراستاندارد، طراحی ناکافی در برابر حوادث و نگهداری نامناسب باعث میشود این ساختمانها در برابر خطرات آسیبپذیر باشند. ایمنسازی چنین ساختمانهایی نه تنها جان افراد را حفظ میکند، بلکه از بروز خسارات اقتصادی و اختلال در خدمات حیاتی جلوگیری میکند.
اقدامات لازم برای ایمنسازی ساختمانهای بحرانی شامل ارزیابی دقیق ریسکها، بازسازی یا تقویت سازهها، نصب تجهیزات ایمنی مانند سیستمهای هشدار و اطفای حریق، آموزش کارکنان و تدوین برنامههای پاسخ سریع در مواقع بحران است. همکاری میان نهادهای دولتی، شهرداریها و بخش خصوصی در اجرای این اقدامات، کلید موفقیت در کاهش آسیبپذیری جامعه در برابر حوادث طبیعی و انسانی است.
ایمنسازی ساختمانهای بحرانی نه یک گزینه، بلکه ضرورتی استراتژیک برای حفاظت از جان انسانها و تضمین تداوم خدمات حیاتی در شرایط بحران، که نادیده گرفتن آن میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
اماکن پرخطر بازار تهرانمدیرعامل سازمان آتشنشانی تهران با اعلام اسامی اماکن پر خطر در بازار تهران گفت: با وجود آمار سنگین حوادث در بازار، هنوز هیچ اقدام جدی برای ایمنسازی ساختمانهای بحرانی انجام نشده است.
قدرتالله محمدی، مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران در یک برنامه تلویزیونی با اعلام هشدار جدی درباره وضعیت ایمنی در محدوده بازار تهران تاکید کرد: بر اساس بررسیهای انجامشده، از میان 1357 ساختمان که در این محدوده به نوعی در معرض خطر قرار دارند، 11 ساختمان در وضعیت کاملا بحرانی قرار گرفته و هر لحظه ممکن است دچار ریزش شوند.
وی با اشاره به تراکم فعالیتها در بازار تهران گفت: بازاری که درباره آن صحبت میکنیم بیش از هزار واحد صنفی دارد و انواع فعالیتهای تولید، توزیع و انبارداری در آن انجام میشود؛ بازاری که روزانه حدود یکونیم میلیون نفر در آن تردد میکنند و کوچکترین حادثه میتواند به یک فاجعه گسترده تبدیل شود.
محمدی با اعلام نام برخی از نقاط پرخطر مانند سرای وحید، سرای حاجملاعلی، سرای رشتی، پاساژ بلور و پاساژ طلا، گفت: این ساختمانها از جمله ساختمانهایی است که سابقه حریق داشته و در ردیف بناهای مشکلدار قرار گرفتهاند.
11 ساختمان بحرانی تاکنون دهها بار اخطار دریافت کردهاندبه گفته وی، این 11 ساختمان بحرانی تاکنون دهها بار اخطار دریافت کردهاند اما هیچگونه اقدام موثری برای ایمنسازی آنها انجام نشده است. یکی از سراها نیز که پیشتر دچار حادثه شده بود میلیاردها تومان خسارت برجای گذاشته و هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی با اشاره به اختلافات میان مالکان و مستاجران که باعث توقف روند اصلاح ایمنی شده است، توضیح داد: در بسیاری از این ساختمانها، مسيولیت انجام ایمنسازی میان مالکان و مستاجران مبهم مانده و هر طرف انجام کار را به دیگری واگذار میکند. سازمان آتشنشانی برای رفع این مشکل حتی دستگاه قضايی را نیز درگیر موضوع کرده است.
محمدی با ارايه آماری درباره حوادث سالهای گذشته افزود: براساس اطلاعات سامانه، در ده سال گذشته 5 هزار و 11 مورد حریق در بازار تهران ثبت شده که این عدد برای قلب اقتصادی کشور قابل قبول نیست.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده از سوی آتشنشانی برای کاهش خطرات، گفت: این سازمان با استقرار تجهیزات عملیاتی، ایستگاههای چهارچرخ، افزایش تعداد شیرهای هیدرانت و ایجاد استقرارهای موقت عملیاتی، تلاش کرده است در کوتاهترین زمان ممکن به حوادث احتمالی در بازار پاسخ دهد. با این حال ظرفیتهای آتشنشانی محدود است و سایر دستگاهها، اصناف، اتحادیهها و هیيتامنای بازار باید بهطور جدی وارد عمل شوند.
محمدی با اشاره به حجم بالای سیلندرهای گاز مایع در بازار و خطرات ناشی از آن، تاکید کرد خطر تنها متوجه آن 11 سرای بحرانی نیست، بلکه سراهای مجاور از صنوف طلافروشان تا پوشاک و ابزار نیز در معرض آسیبهای شدید قرار دارند.
وی گفت: ایمنسازی این بناها هزینهای در برابر حجم گردش مالی بازار محسوب نمیشود و باید به عنوان یک سرمایهگذاری برای حفظ جان و مال مردم دیده شود.
مدیرعامل آتشنشانی تهران همچنین از روند ادامهدار تمدید مجوز برخی واحدهای ناایمن انتقاد کرد و گفت: این واحدها بدون آنکه تاییدیههای لازم ایمنی داشته باشند، همچنان موفق به تمدید فعالیت خود میشوند. تمدید مجوز فعالیت این واحدها باید منوط به ارايه تاییدیه ایمنی باشد، همانگونه که در بیمارستانها این موضوع با سختگیری اجرایی شد.
محمدی در پایان اعلام کرد: سازمان آتشنشانی آماده برگزاری جلسهای با حضور امنای بازار، اصناف، شهرداری، اوقاف و دستگاه قضايی برای بررسی فوری وضعیت این 11 سرای بحرانی است تا با رفع موانع موجود، ایمنسازی این محدوده هرچه سریعتر آغاز شود. بازار تهران قلب اقتصادی کشور است و هرگونه تاخیر در ایمنسازی آن میتواند تبعات جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
